Koloniën van Weldadigheid

Museum De Koloniehof

Ik heb een stacaravan in De Bult bij Steenwijk. Als ik daar ben, fiets ik vaak even naar Frederiksoord een paar kilometer verderop. Hier staat het Museum De Koloniehof. Ook vind je in Frederiksoord nog veel gebouwen die herinneren aan de tijd, dat hier een kolonie was gevestigd. Maar wat was een kolonie? En hoe kwam deze tot stand? 

Generaal Johannes van den Bosch

De Maatschappij van Weldadigheid werd 200 jaar geleden opgericht door generaal Johannes van den Bosch. Omdat er veel armoede heerste in Nederland had hij het idee deze te bestrijden door mensen uit de grote steden te verplaatsen naar nog onontgonnen gebieden in onder meer Drenthe en Overijssel.

 

Door iedere kolonist een woning te bieden, een stuk grond van drie hectare en wat vee zouden zij in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien.

Koloniehuisje

Begonnen werd in 1818 met een proefkolonie in Frederiksoord. Op 25 augustus begon de bouw van de woningen en in oktober van dat jaar arriveerden de eerste gezinnen. Frederiksoord werd een ‘proefkolonie’ genoemd omdat het de bedoeling was later meer koloniën in de omgeving en daarbuiten te stichten.

Er werden in eerste instantie 52 gezinnen uit alle delen van het land geselecteerd om mee te doen aan het experiment van Johannes van den Bosch.

Tuinbouwschool in Frederiksoord

De maatschappij bouwde vervolgens definitieve koloniën, bestaande uit kleine koloniehuisjes met een beetje grond. De koloniën werden later de dorpen Frederiksoord, Wilhelminaoord, Boschoord en Willemsoord. Om de bevolking op te voeden, werden er scholen gesticht.

 

Behalve lagere scholen ook land- en tuinbouwscholen en een bosbouwschool. Mannen deden het veldwerk en vrouwen en kinderen moesten spinnen en weven. Ook was er gezondheidszorg.

Hoe werd dit allemaal bekostigd? Men kon lid worden van de Maatschappij van Weldadigheid. Al snel waren er duizenden leden die een kleine bijdrage betaalden.

In 1823 startte een zogenaamde dwangkolonie voor bedelaars. In Veenhuizen werd ook een kolonie voor weeskinderen uit Amsterdam gebouwd.         

De armen kregen kleding en schoeisel

Uiteindelijk was het project van Van den Bosch niet succesvol. Hij had goede bedoelingen en was ambitieus, maar hij deed te grote investeringen, die weinig opbrachten. Ook waren de arme stadsmensen niet gewend aan het vaak zware werk. De steden in het westen van het land stuurden ook families waar ze vanaf wilden, vanwege onder andere alcoholproblemen, asociaal gedrag en landloperij.

De leden van  Maatschappij van Weldadigheid geloofden er niet meer in en er kwamen steeds minder donaties binnen.

 

Om een faillissement te voorkomen gingen de dwangkoloniën in 1859 over in handen van de overheid.In 2018 wordt bekend gemaakt of de Koloniën van Weldadigheid op de werelderfgoedlijst van de Unesco komen, vanwege de unieke cultuurhistorische waarde.

In 2010 kwam de geschiedenis van de koloniën onder de aandacht door het boek Het Pauperparadijs van Susanna Jansen. Van dit boek werden meer dan 300.000 exemplaren verkocht. In 2016 werd op basis van het boek een theatervoorstelling gemaakt.

Het Pauperparadijs volgt de levens van Teunis en Cato. Teunis, een jonge Amsterdamse wees, wordt gedeporteerd naar Veenhuizen. Daar wordt hij verliefd op bewakersdochter Cato. Hun verboden liefde ontmoet veel tegenwerking en uiteindelijk proberen ze Veenhuizen te ontvluchten.


De theatervoorstelling werd opgevoerd op de binnenplaats van het Nationaal Gevangenismuseum in Veenhuizen.

Dit trok veel bezoekers en werd een groot succes. Alle 40 voorstellingen waren uitverkocht waardoor een reprise volgde in 2017. Ook deze 52 voorstellingen waren zo goed als uitverkocht.

Het affiche van het theaterstuk

Het theaterspektakel Het Pauperparadijs van Tom de Ket wordt volgend jaar opnieuw uitgevoerd. Van 4 tot en met 29 juli 2018 is het verhaal van de Amsterdamse paupers te zien in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam.


Philip Freriks is ambasadeur van de Koloniën van Weldadigheid. Hij is één van de meer dan een miljoen nazaten van de kolonisten.

 

Bronnen:
Boeken: Het Pauperparadijs van Susanna Jansen en De proefkolonie van Wil Schackmann.
Internet: Koloniënvanweldadigheid, Wikipedia, Museum De Koloniehof.


Ik heb veel beeldmateriaal gevonden over de koloniën. Dit geeft veel inzicht over de geschiedenis van de armoedebestrijding.



Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.
Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

20.05 | 10:31

heb vanmorgen annie en ischa gezien op tv,GEWELDIG!!!!!!!!!!!!!!!!

...
06.03 | 19:41

Leuk om te zien hoe je er nu uitziet

...
04.03 | 14:57

deel van mij leven....?

...
04.03 | 11:32

gewoon mooi.

...
Je vindt deze pagina leuk
Hallo!
Probeer uw eigen website te maken, net als ik! Het is makkelijk en u kunt het gratis proberen
ADVERTENTIE